รวบรวมพ่อแม่พันธุ์ ปลาสร้อยขาว


    เมื่อช่วงต้นเดือนสิงหาคม พ.. 2560 ที่ผ่านมาได้เกิดฝนตกอย่างต่อเนื่องในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช รวม 4 วัน ติดกัน ทำให้ปริมาณน้ำในคลองส่งน้ำของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดนครศรีธรรมราช (ศพจ.) ที่ส่งน้ำมาจากอ่างเก็บน้ำบ้านสเม็ดจวนมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้น

    ทางทีมงาน ศพจ.นครศรีธรรมราช จึงช่วยกันใช้โอกาสนี้รวบรวมพันธุ์ปลาสร้อยขาว ที่อยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติ เพื่อนำมาใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์สำหรับการขยายพันธ์ุเพิ่มปริมาณต่อไป โดยใช้วิธีดักปลาแบบประยุกต์ จากภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้วยการใช้ขวดพลาสติก 2 ขวดมาเชื่อมต่อกันแบบตัดขวาง เพื่อให้ปลาเข้ามาในขวดพลาสติก ทำให้สามารถรวบรวมปลาได้แบบไม่บอบช้ำ ปลาแข็งแรงดี

    โดยในปี 2560 ศูนย์ฯ มีพ่อแม่พันธุ์ปลาสร้อยขาว เพียง 120 ตัว ซึ่งยังมีจำนวนไม่เพียงพอ ทางทีมงานฯ จึงเพาะพันธุ์ปลาสร้อยขาวได้เพียงสองรุ่นเท่านั้น คือรุ่น 1 เมื่อเดือนมกราคม 2560 และรุ่น 2 เดือนกรกฎาคม 2560 ที่ผ่านมา สามารถรวมยอดลูกปลาสร้อยขาวที่เพาะพันธุ์ได้จากทั้ง 2 รุ่น ประมาณ 250,000 ตัว

     สำหรับปลาสร้อยขาวนั้น บางพื้นที่เรียก ปลาสร้อย ปลาสร้อยสวน หรือ ปลาสร้อยหัวกลม เป็นชนิดปลาสร้อยที่พบแพร่กระจายมากที่สุดในบรรดาปลาสร้อยทุกชนิด มีลักษณะเด่น คือ ลำตัวมีความยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร ลำตัวกลมยาว และค่อนข้างแบน หัวค่อนข้างกลม และทู่ มีหนวด 1 คู่ หนวดมีขนาดเล็ก และหลุดง่าย ปากมีขนาดเล็ก อยู่ตรงส่วนปลายของหัว จะงอยปากแหลม ริมฝีปากบางเรียบ ยืดหดได้ ปลายริมฝีปากล่างมีปุ่มขนาดเล็ก ครีบหลังมี 1 ครีบ เป็นก้านครีบเดี่ยว 2-3 ก้าน ก้านครีบแขนง 8 ก้าน ครีบก้นมีก้านครีบเดี่ยว 2-3 ก้าน และก้านครีบแขนง 5 ก้าน เกล็ดมีขอบเรียบ ลำตัวมีสีขาวเงินหรืออมน้ำตาลเป็นประกาย ครีบหลังมีสีเทาอ่อน ครีบหางมีจุดสีดำเล็ก ๆ ส่วนครีบอื่นใส และโปร่งแสง กินตะไคร่น้ำ และสาหร่าย เป็นอาหาร

    จะผสมพันธุ์ และวางไข่แตกต่างกันในแต่ละท้องที่ แต่โดยทั่วไปจะอยู่ในช่วงต้นฤดูฝน ประมาณเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน โดยมีฝน และการไหลหลากของน้ำเป็นปัจจัยกระตุ้น ซึ่งเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ จะว่ายเข้ารวมฝูงกัน และว่ายทวนกระแสน้ำขึ้นไปวางไข่บริเวณต้นน้ำ โดยขนาดลำตัวที่เริ่มเข้าสู่การผสมพันธุ์จะมีความยาวตั้งแต่ 11.0 เซนติเมตร ขึ้นไป ปริมาณไข่ในแต่ละครั้ง 23,550-90,500 ฟองต่อตัว ไข่ที่ผสมแล้วจะฟักออกเป็นตัวภายใน 12-16 ชั่วโมง และจะถูกกระแสน้ำพัดพาไปยังบริเวณท้ายน้ำ และเติบโตต่อไป

     จัดเป็นปลาน้ำจืดอีกชนิดหนึ่งที่ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศในแหล่งน้ำธรรมชาติได้ดี ทั้งยังนำมาเพาะเลี้ยงในแบบผสมผสานได้ และนิยมนำมาประกอบอาหารได้หลายชนิด อาทิ แกงส้ม ทอด ปิ้ง ส่วนที่มีขนาดเล็กจะนิยมนำมาใช้ทำปลาร้า ปลาจ่อม และปลาตากแห้ง บางชนิดใช้ปล่อยเลี้ยงในตู้ปลาสำหรับเป็นปลาสวยงามก็เป็นที่นิยม

      และปี 2561 ทาง ทีมงานฯ คาดว่า จะสามารถเพาะพันธุ์ปลาสร้อยขาวได้จำนวนหลายรุ่นมากขึ้นโดยได้จากการขุนลูกปลา รุ่น F1 เพื่อเป็นพ่อแม่พันธุ์ และจากการรวบรวมพันธุ์จากธรรมชาติเพิ่มเติมในปี 2560 นี้

      และเมื่อมีปริมาณเพียงพอตามเป้าหมายก็จะนำปล่อยคืนสู่แหล่งน้ำธรรมชาติต่อไป เพื่อให้มีปริมาณมากขึ้น อันจะเอื้อต่อความสมบูรณ์ทางนิเวศและเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำให้กับแหล่งน้ำธรรมชาติของประเทศต่อไป.
 

ที่มาของเนื้อหา : www.dailynews.co.th