“สะตอพันธุ์ตรัง 1” ผลิตนอกฤดู-อดีตนายกชวน ชื่นชม “หนึ่งเดียวในโลก”

สะตอพันธุ์ตรัง 1 ภายใต้การวิจัยของศูนย์วิจัยพืชสวนตรัง กรมวิชาการเกษตร กำลังถูกบันทึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ของการพัฒนาสายพันธุ์สะตอ ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจพื้นบ้านภาคใต้ ว่ามีจุดเด่นกว่าพันธุ์เดิมที่มีมา โดยเฉพาะให้ผลผลิตทั้งในและนอกฤดู คาดว่าในอนาคตจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของพืชเศรษฐกิจ

นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี ให้ความสนใจ โดยมีนายบุญชนะ วงศ์ชนะ กำลังให้ข้อมูล

เกี่ยวกับเรื่องนี้ ได้ติดตามมาอย่างต่อเนื่อง และล่าสุดนี้ มีความเคลื่อนไหวคึกคักขึ้นมาทันตาเห็น หลังจากอดีตนายกรัฐมนตรี ชวน หลีกภัย ได้เดินทางไปดูความคืบหน้าของงานวิจัย  โดยได้รับการเปิดเผยจาก นายบุญชนะ วงศ์ชนะ นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษซึ่งเป็นหัวหน้าทีมผู้ทำการวิจัย พร้อมคณะนักวิจัยประกอบด้วย นางสุมาลี ศรีแก้ว นางชญานุช ตรีพันธ์ และ นางศุภาลักษณ์ อริยภูชัย บอกว่าสะตอพันธุ์ตรัง 1 เป็นสะตอข้าวที่ได้รับการสำรวจ และได้รับ คัดเลือกให้เป็นสะตอที่สามารถให้ผลผลิตออกนอกฤดู โดยการเก็บต้นพันธุ์จากสวนเกษตรกรจากแหล่งปลูกต่างๆ ในภาคใต้ ตั้งแต่ปี 2540 -2543 จากนั้นจึงทำการบันทึกประวัติพันธุ์  ด้านการให้ผลผลิตนอกฤดูจำนวน 118 สายต้น( Clone) พบว่า มีสะตอข้าวที่ผ่านการคัดเลือก การให้ผลผลิตนอก ฤดูจำนวน 12สายต้น (Clone) และได้นำพันธุ์เหล่านี้มาขยายพันธุ์ โดยการติดตา ปลูกทดสอบเพื่อศึกษา การศึกษาการเจริญเติบโต การให้ผลผลิตนอกฤดู และคุณภาพของผลผลิตในศูนย์วิจัยพืชสวนตรัง เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ปี พ.ศ.2544 จนมาถึงปัจจุบัน ซึ่งถือว่าเป็นการเปรียบเทียบพันธุ์ พบว่าสะตอพันธุ์ตรัง 1 เป็นสายต้นที่ดีที่สุด สามารถให้เป็นผลผลิตทั้งในฤดู และนอกฤดูสูง คุณภาพของฝักและเมล็ดถือว่าดี สมควรที่จะเป็นพันธุ์แนะนำของกรมวิชาการเกษตร เพื่อที่จะได้เผยแพร่ให้เกษตรกรปลูกต่อไป

ต้นสะตอพันธุ์ตรัง 1

ลักษณะประจำพันธุ์ของสะตอพันธุ์ตรัง 1

จะมีลักษณะลำต้นตรงยาว มีใบประกอบแบบ ขนนก 2 ชั้น (bipinnate) จำนวน 20-21 คู่ใบ ดอกจะมีลักษณะเป็น Head เริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุ 3 ปี หลังจากที่ปลูก (ต้นติดตา) ลักษณะของฝักตรงกว้าง 4 เซนติเมตร ยาว 40 เซนติเมตร มีเมล็ดเฉลี่ย 16 เมล็ดจะเฉลี่ยอยู่ที่ 16 เมล็ดต่อฝัก  ตรงกว้าง 4เซนติเมตร ยาว 40 เซนติเมตร มีเมล็ดเฉลี่ย 16 เมล็ดต่อฝัก ลักษณะของเมล็ด จะมีขนาดเรียงชิดติดกันตลอดฝัก โดยปกติ เมื่ออายุ 10 ปี ต้นจะสูงเฉลี่ยต่อต้น 5 เมตร ขนาดของทรงจะเป็นพุ่มประมาณ 8 เมตร ให้ผลผลิตไม่น้อยกว่า 500 ฝัก ต่อต้นต่อปี โดยสามารถให้ผลผลิตมากกว่า 1 ครั้งในรอบปี คือจะให้ผลผลิตทั้งในฤดูระหว่างเดือน พฤษภาคม-ตุลาคม และนอกจากฤดู เดือนพฤศจิกายน-เมษายน เนื่องจากสะตอพันธุ์ตรัง 1 จะไม่มีการผลัดใบหลังการให้ผลผลิต และมีจำนวนใบย่อยประกอบจำนวนมาก จึงถือว่าสามารถสังเคราะห์แสงได้ดี

ฝักสะตอพันธุ์ตรัง 1

ลักษณะเด่นของสะตอพันธุ์ตรัง 1

1.จะให้ผลผลิตทั้งในฤดูและนอกฤดู เพราะไม่ทิ้งใบหลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตในฤดูทำให้สามารถให้ผลิตได้มากกว่า 1 ครั้งในรอบปี

  1. เมล็ดจะมีจำนวนมากกว่า 15 เมล็ดต่อฝัก ฝักตรงเมล็ดมีขนาดสม่ำเสมอเรียงชิดติดกัน ทำให้ง่ายการบรรจุฝักลงภาชนะ

ลักษณะพื้นที่ที่เหมาะต่อการปลูก

  • ควรจะเป็นในพื้นที่ภาคใต้ไม่มีน้ำท่วมขัง

ข้อจำกัด

  • สะตอพันธุ์ตรัง 1 หากปลูกในระยะหนึ่งปีแรก ลำต้นมีลักษณะเลื้อยเอน ต้องมีการใช้ไม้ค้ำ ประคองลำต้นให้ตั้งตรง จากนั้นก็ควรที่จะตัดยอดให้เป็นพุ่มสมดุลกับลำต้น สิ่งที่จำกัดอีกสิ่งหนึ่งคือ ไม่ควรปลูกในพื้นที่น้ำท่วม

อนึ่ง เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2560 นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี “ขวัญใจชาวตรัง” ,นาย กิจ หลีกภัยนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดตรัง ,นายสมบูรณ์ อุทัยเวียนกุล อดีต ส.ส. ตรัง ได้เดินทางไปเยี่ยม และติดตามผลการวิจัยสะตอสายพันธุ์ใหม่ “พันธุ์ตรัง1” ที่ศูนย์วิจัยพืชสวนตรัง อ.สิเกา จ.ตรัง

นายชวน หลีกภัย มาเยี่ยมชมสะตอพันธุ์ตรัง 1 ซึ่งมีต้นเตี้ยให้ผลผลิตเกือบติดดิน

โดย นาย ชวน  หลีกภัย ได้กล่าวชื่นชมและอยากจะให้ศูนย์วิจัยพืชสวนตรัง “เป็นศูนย์วิจัยสะตอหนึ่งเดียวในโลก” และยังกล่าวอีกว่าอยากจะให้สถาบันวิจัยพืชสวนตรังทำงานวิจัยต่อเนื่อง ในเรื่องอื่นๆที่เกี่ยวกับสะตออีกด้วย

นอกจากนี้ นายบุญชนะ วงศ์ชนะ กล่าวทิ้งท้ายว่า “การที่ตั้งใจทำวิจัยพันธุ์สะตอนอกฤดู เพราะอยากให้เกษตรกรมีพันธุ์ที่สามารถทำรายได้ เพราะนอกฤดูสะตอจะมีราคาแพง 3-4 เท่ากว่าราคาปกติ และรู้สึกภูมิใจที่มีสะตอพันธุ์แรกตรัง1 และอีกประมาณ 5 ปี จะมีพันธุ์ตรัง 2 ตอนนี้กำลังปลูกทดสอบที่ชุมพร ตรัง และ นราธิวาส”

ภาพนี้ถ่ายหน้าบ้านพัก นายบุญชนะ วงศ์ชนะ…บ้านสะตอ

สำหรับผู้ที่สนใจเกี่ยวกับสะตอพันธุ์ตรัง 1 สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่  ศูนย์วิจัยพืชสวนตรัง ราคาต้นละ40 บาท (แบบติดตา) โทร. 075 203394 ในวันเวลาราชการ.